RNT bağlanma selektivliyi nizamsız bölgələrdən necə yaranır
RIKEN tərəfindən
Sadie Harley tərəfindən redaktə edilib , Robert Egan tərəfindən nəzərdən keçirilib
Tercih edilən mənbə kimi əlavə edin
GQ strukturunu ehtiva edən mRNA transkripti ilə DDX3X arasındakı qarşılıqlı təsirin cizgi film təsvirləri. Müəllif: Nature Communications (2025). DOI: 10.1038/s41467-025-62806-7
RIKEN tədqiqatçıları bir fermentin müəyyən mesajçı RNT-ni (mRNT) hədəf alaraq digərlərini tək qoyaraq gen ifadəsini necə dəyişdirdiyini kəşf etdilər. Bu tapıntı fermentin fəaliyyətini tənzimləyən dərmanların rasional dizaynına töhfə verə bilər. Məqalə Nature Communications jurnalında dərc olunub .
DNT-ni ikiqat zəncirli, spiral quruluşundan dərhal tanımaq mümkündür. Eynilə, DNT-nin hissələrini transkripsiya etməklə istehsal olunan mRNT xətti tiker lenti deyil; əksinə, zülallara necə çevrildiyinə təsir edən müxtəlif 3D strukturları qəbul edir.
RNT helikazaları kimi tanınan xüsusi bir ferment ailəsi RNT-nin quruluşunu dəyişdirir. Xüsusilə, ÖLÜ qutu RNT helikazaları RNT-ni tək bir zəncir halına gətirəcək şəkildə düzəldir.
ÖLÜ qutulu RNT helikazalarının bir üzvü olan DDX3X, yalnız RNT-nin müəyyən bölmələri ilə qarşılıqlı təsir göstərir və bununla da genlərin necə ifadə olunduğuna təsir göstərir.
Lakin bu spesifikliyin molekulyar səviyyədə necə baş verdiyi məlum deyildi. Bu sual sadəcə akademik əhəmiyyətdən daha çox şeyə malikdir.
RIKEN İnteqrativ Tibb Elmləri Mərkəzindən (IMS) Yuki Toyama deyir: ” DDX3X-in mRNT-nin zülallara çevrilməsini tənzimlədiyi məlumdur və DDX3X-in nasazlıqları xərçəng və nevroloji xəstəliklər kimi xəstəliklərlə sıx bağlıdır. Buna görə də, DDX3X funksiyasının altında yatan molekulyar mexanizmlərin araşdırılması yeni terapevtik strategiyaların hazırlanması üçün yol aça bilər.”
İndi isə, həlledici nüvə maqnit rezonansı (NMR) spektroskopiyasından istifadə edərək, IMS-dən Toyama və İçio Şimada, Tokio Universitetindən Koh Takeuçi ilə birlikdə DDX3X-in mRNA-nın müəyyən hissələrini hədəf almaqda necə seçici olduğunun molekulyar mexanizmini müəyyən ediblər.
Üçlüyün təəccübünə səbəb olan odur ki, DDX3X-in daxili pozğunluqlu bölgəsi mRNT-nin selektiv tanınmasından məsuldur.
Şimada deyir: “DDX3X-in daxili nizamsız bölgəsinin RNT struktur motivlərinin spesifik tanınmasında iştirak edəcəyini heç vaxt gözləmirdik. Tipik olaraq, bu cür dəqiq molekulyar qarşılıqlı təsirlər tez-tez ‘kilid-açar’ modeli ilə təsvir edilən yaxşı qatlanmış zülal bölgələri vasitəsilə həyata keçirilir.”
Bu tapıntı, daxili nizamsız bölgələrə malik digər zülallar üçün də əhəmiyyətlidir və onların strukturlarını təhlil etmək üçün NMR-in əhəmiyyətini vurğulayır.
Toyama deyir ki, “Bu tapıntı hüceyrə funksiyalarının incə tənzimlənməsində daxili nizamsız bölgələrin əhəmiyyətini vurğulayır. Biz inanırıq ki, daxili nizamsız zülalların struktur tədqiqatları, xüsusən də NMR məhlulundan istifadə etməklə getdikcə daha vacib olacaq.”
Komanda hazırda DDX3X-in daxili pozğunluqlu bölgəsinin digər aspektlərini, o cümlədən subhüceyrə miqyasında lokalizasiyanı necə təyin etdiyini araşdırır. Şimada qeyd edir ki, “Bu, bu zülal tərəfindən tərcümə tənzimlənməsinin əlavə bir təbəqəsini ortaya çıxara bilər”.
Nəşr detalları
Yuki Toyama və digərləri, Seçici RNT tanınmasında DEAD-box RNT helikaza DDX3X-in N-terminal daxili pozğunluqlu bölgəsinin tənzimləyici rolu, Nature Communications (2025). DOI: 10.1038/s41467-025-62806-7
Jurnal məlumatları: Nature Communications
Əsas anlayışlar
hominoidlərBiomolekulyar və subhüceyrəvi proseslərHüceyrə quruluşu, fiziologiyası və dinamikasıKonformasiya və topologiyaStruktur xüsusiyyətləriRezonans texnikaları
RIKEN tərəfindən təmin edilib













