Boston Universiteti Tibb Məktəbi tərəfindən

redaktə edən: Gaby Clark , rəy verən: Robert Egan

 Redaktorların qeydləri

 GIST

Tercih edilən mənbə kimi əlavə edin

Müəllif: Pexels-dən Royy Nguyen

Son zamanlar yaddaş, qavrayış və nevrologiya sahələrində tədqiqatçılar tərəfindən düşüncə konvergensiyası müşahidə olunur ki, keçmişin şüurlu yaddaşını yaradan eyni neyron dövrəsi təkcə gələcəyin proqnozlarını deyil, həm də indiki zamanın şüurlu qavranılmasını yaradır.

Qavrayış və yaddaş necə bir-biri ilə əlaqəlidir

Koqnitiv Nevrologiya Jurnalında yeni bir perspektivdə tədqiqatçılar izah edirlər ki, şüurlu qavrayışımız sadəcə xarici dünyanı əks etdirsə də, neyron emal gecikmələrinə görə bu intuitiv hiss səhv olmalıdır. Bunun əvəzinə, şüuraltı qavrayış mexanizmləri daha sonra şüurlu şəkildə xatırlanan bir zaman xəttini təmsil edir. Standart rejim şəbəkəsi , frontoparietal nəzarət və görmə şəbəkələri ilə birlikdə simulyasiya və yaddaş üçün vacib olduğundan, onlar həm də şüur ​​üçün vacibdir.

“Keçmişi şüurlu şəkildə xatırlamağımızdan, indiki zamandan zövq almağımızdan və ya gələcəyi təsəvvür etməyimizdən asılı olmayaraq, eyni simulyasiya proseslərindən istifadə olunur. Qavrayış mexanizmləri keçmişimizin, indiki zamanımızın və gələcəyimizin davamlı, redaktə edilə bilən, “ən yaxşı qiymətləndirməsini” təmsil edir. Şüurlu qavrayış və yaddaş arasında millisaniyələr və saniyələr arasında heç bir sərt sərhəd yoxdur”, – Boston Universitetinin Çobanyan və Avedisian Tibb Məktəbinin nevrologiya professoru, tibb elmləri doktoru Endryu Budson izah edir.

Boston Veteranlar İşləri (VA) Səhiyyə Sistemində koqnitiv davranış nevrologiyası şöbəsinin müdiri və Translyasiya Koqnitiv Neyrologiya Mərkəzinin direktoru olan Budson, Kvinslend Texnologiya Universitetinin nevrologiya professoru, fəlsəfə doktoru Hinze Hogendoorn və Toronto Universitetinin psixologiya professoru, fəlsəfə doktoru Donna Rouz Addis ilə əməkdaşlıq etmişdir.

Şüurun yaddaş nəzəriyyəsi

Daha əvvəl Budson, Şüurun Yaddaş Nəzəriyyəsini ( Koqnitiv və Davranış Nevrologiyası jurnalında ) təsvir edən bir rəy məqaləsi dərc etmişdi. Bu məqalədə şüurlu qavrayışlarımızın , qərarlarımızın və hərəkətlərimizin əslində əvvəlki şüuraltı hisslərin, qərarların və hərəkətlərin xatirələri olduğu irəli sürülür.

Şüurlu qavrayışın vaxtı üzrə mütəxəssis olan Hogendoorn, millisaniyələr ilə saniyələr arasında “qavrayış və yaddaş arasında heç bir sərt təbii sərhəd olmadığını” iddia edir. Funksional maqnit rezonans görüntüləməsindən istifadə edərək yaddaşı araşdıran Addis, yaddaşın, təxəyyülün və hətta indiki təcrübəmizin hamısının beynimiz tərəfindən yaradılan simulyasiyalar olduğunu irəli sürür.

Şüurun anlaşılması üçün təsirlər

Onların birləşdirilmiş nəzəriyyələrinin sintezi şüurun məqsədi, anatomiyası və fiziologiyası da daxil olmaqla bir çox sirrini izah edə bilər. Budson əlavə edir: “Əgər sintezimiz düzgündürsə, onda indi şüurun məqsədini, yəni açıq yaddaşın məqsədini bilirik – indiki anı anlamaq, mümkün gələcəkləri təsəvvür etmək və buna uyğun olaraq planlaşdırmaq üçün əvvəlki məlumatlardan istifadə etmək”. Nəzəriyyə həmçinin şüurun anatomiyası və fiziologiyasının açıq yaddaşın anatomiyası və fiziologiyası olduğunu irəli sürür və Budson iddia edir ki, şüurun anatomiyası və fiziologiyası bütün beyin qabığıdır.

Tədqiqatçıların fikrincə, yeni sintez, qlobal neyron iş sahəsi və proqnozlaşdırıcı emal nəzəriyyələri də daxil olmaqla, şüurun digər nəzəriyyələrini də tamamlayır. Budson qeyd edir ki, “bu yeni sintez, şüurun bir çox əsas nəzəriyyələrinin onun müxtəlif hissələrini təsvir edə biləcəyini göstərir”.

Nəşr detalları

Andrew E. Budson və digərləri, Qavrayış, Yaddaş, Simulyasiya və Şüur: Nəzəriyyələrin Konvergensiyası, Koqnitiv Neyrologiya Jurnalı (2026). DOI: 10.1162/jocn.a.2429

Jurnal məlumatı: Koqnitiv Nevrologiya Jurnalı 

Əsas tibbi anlayışlar

Standart Rejim Şəbəkəsi

Klinik kateqoriyalar

NevrologiyaBoston Universiteti Tibb Məktəbi tərəfindən təmin edilir