London Universitetinin Kraliça Meri tərəfindən

Sadie Harley tərəfindən redaktə edilib , Robert Egan tərəfindən nəzərdən keçirilib

 Redaktorların qeydləri

 GIST

Tercih edilən mənbə kimi əlavə edin

Fitri qərəzlər elastiklik və güc baxımından dəyişir. Sabit təsir nümunələri adətən aşağı elastikliyə və yüksək gücə malikdir, erkən meyllər isə zəif və plastikdir. İstinadlarda təsvir edilən bəzi fitri qərəzlər konkret rəqəmlərlə göstərilir. Bu spektr boyunca işarələrin mövqeyi keyfiyyətcə şərh edilməlidir. Üfüqi oxdakı dəqiq mövqe sırf göstəricidir, çünki meyllər növlərdən və kontekstdən asılıdır. Kredit: London Kraliça Meri Universiteti

London Kraliça Meri Universitetinin rəhbərliyi ilə dərc olunmuş və Kral Cəmiyyətinin B: Bioloji Elmlər jurnalında dərc olunmuş yeni bir məqalədə yumurtadan çıxdıqdan və ya doğulduqdan bir neçə saat sonra müstəqil şəkildə hərəkət edən, prekosial heyvanların doğulduqları bir çox qərəzliliyə malik olduqları aşkar edilib .

Yenidoğulmuş heyvanlarda anadangəlmə qərəzlər

Tədqiqatçılar tərəfindən təklif edilən yeni model, yeni doğulmuş tısbağalar və cücələr kimi sadəlövh heyvanların boş lövhələr olmadığını, əksinə qarşılıqlı təsir göstərən çoxsaylı qərəzlərin mövcudluğu ilə dəstəkləndiyini göstərir. Tədqiqatçılar erkən qərəzlərin müxtəlif növ yeni doğulmuş körpələr arasında təəccüblü dərəcədə geniş yayıldığını aşkar etdilər.

Lakin bu seçim qərəzləri möhkəm və ardıcıl deyil, əksinə, zəif və keçicidir. Onlar müşahidə etdilər ki, gənc heyvanlar öyrənməyə ehtiyac olmadan analarını tapmaq və ya çiçəkləri hədəf almaq, məsələn, səs, hərəkət və rəng haqqında qərəzlər kimi daha yaxşı seçimlər etmək üçün bir çox zəif daxili qərəzləri birləşdirə bilərlər.

Məqalədə həmçinin əvvəlcədən öyrənmə tələb etməyən təkmilləşdirilmiş qərar qəbuletmə ideyalarını inkişaf etdirmək və sınaqdan keçirmək üçün riyazi model təqdim olunur.

Süni intellekt və psixologiya üçün təsirləri

Bu ” nəzarətsiz strategiya ” inkişaf psixologiyası və süni intellekt üçün nəticələrə malikdir, burada az dəlillərlə qərar qəbul etmək çox vacibdir.

Məsələn, qırmızımtıl rəngin, yuxarıya doğru hərəkət dinamikasının və sürətdəki dəyişikliklərin eyni vaxtda baş verməsi, hər bir işarənin ayrıca nəzərdən keçirilməsindən daha çox, ana toyuğun varlığını daha yaxşı proqnozlaşdırır.

Üzəbənzər naxış və qarıltı səsləri kimi fərqli modalitələrdə kodlanmasına baxmayaraq, iki və ya daha çox üstünlük verilən xüsusiyyət birlikdə meydana gəldikdə, konvergensiya stimulun aktual olduğuna dair güclü bir dəlil təqdim edir, çünki bu fərqli stimulların təsadüfi birgə baş verməsi olduqca nadirdir.

Bu nəzarətsiz strategiya təkcə təcrübəsiz heyvanlara deyil, həm də süni intellektə kömək edə bilər, çünki bu, təlimə olan ehtiyacı azaldır. Həyatın əvvəlində heyvanlarda nə qədər zəkanın olması təəccüblüdür ki, bu da yalnız adaptiv davranışa işıq salmaqla yanaşı, həm də yeni texnologiyaların inkişafına ilham verə bilər.

Tədqiqatçılar tapıntılar üzərində düşünürlər

London Kraliça Meri Universitetinin Psixologiya üzrə baş müəllimi Elizabetta Versaçe dedi: “Təcrübəsiz heyvanlar haqqında ədəbiyyatı nəzərdən keçirmək, heyvanların niyə ‘yumşaq’ üstünlüklər nümayiş etdirməsinin əsas səbəbini müəyyən etməyə kömək etdi. Əvvəlcə təkamül etmiş seçimlərin zəif və keçici ola biləcəyi əksinədir, lakin məhz bu xüsusiyyət onlara qərar qəbuletmədə yalançı həyəcan siqnallarını azaltmağa və ətraf mühitdə mövcud olan çoxsaylı işarələrdən faydalanmağa imkan verir.”

Harvard Universitetinin Orqanizm və Təkamül Biologiyası professoru Benjamin L. de Bivort dedi: “Bu fenomenin modelləşdirilməsi son 100 ildə aparılan təcrübələrə yeni işıq saldı və bu, indi orqanizmlərin erkən həyatda istiqamət tapmasına kömək edən qismən ipucları kimi daha yaxşı başa düşülə bilər.”

Modelin aydın proqnozları olduğundan, bunları həm heyvanlar, həm də süni idrak sistemləri üzərində sınaqdan keçirmək maraqlı olacaq.

Nəşr detalları

Çoxsaylı zəif qərəzlər əvvəlcədən təcrübə olmadan adaptiv seçimləri dəstəkləyir: özünə nəzarət strategiyası, Kral Cəmiyyətinin B Bioloji Elmlər üzrə Proceedings (2026). DOI: 10.1098/rspb.2025.1878

Jurnal məlumatları: Kral Cəmiyyətinin materialları B 

Əsas anlayışlar

heyvan davranışıUyğunlaşma, BiolojiNeyrologiya, neyron hesablama və süni intellektSüni intellekt

London Universitetinin Kraliça Meri tərəfindən təmin edilib 

Daha ətraflı araşdırın